ಸಾಲದ ಸುಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಿರುಕುಳವೇ ಮಾರಕ…

ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಂಸಾರ ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕುವುದು ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಲ್ಲ; ಅದು ಆ ಮನೆಯ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಆನಿಗೋಳ ಗ್ರಾಮದ ಗೌರವ್ವ ನೀಲ್ಲಪ್ಪ ಕೆಂಗಾನೂರ (36) ಎಂಬ ತಾಯಿಯ ಸಾವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ಜೀವದ ಚೀತ್ಕಾರ. ಬದುಕಿನ ಬವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರದ ಗೌರವ್ವ, ಮೈಕ್ರೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಮಾನವೀಯ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಬೇಸತ್ತು ಕೆರೆಗೆ ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸಾವಿಗೂ ಮುನ್ನ ಅವರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ‘ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಡೆತ್ ನೋಟ್’ ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿದೆ.

ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಮೌನ ಚೀತ್ಕಾರ – ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಹಠ…

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತಿಮ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಗದದ ತುಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗೌರವ್ವ ಅವರು ತನ್ನ ಸಾವಿನ ನೋವನ್ನು ಮನೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ಅಸಹಾಯಕತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ತನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಬೆತ್ತಲೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ಆಕ್ರೋಶ. ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಬರಹವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಬಹುದು, ಆದರೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ತನ್ನ ‘ಮೌನ ಚೀತ್ಕಾರ’ ಇಡೀ ಊರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಲಿ ಎಂಬ ಹಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಆಕೆ ಬರೆದಿರುವ ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

“ನನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಸಂಘದ ಸುಮವ್ವ, ಮಂಜವ್ವ ಮತ್ತು ಕಸ್ತೂರ.”…

ಖಾಸಗಿ ದುರಂತವೊಂದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಗೌರವ್ವ ಅವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರ, ಪ್ರಭಾವಿ ಮೈಕ್ರೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಗುಂಪುಗಳು ತನ್ನ ಸಾವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಬಾರದು ಎಂಬ ನ್ಯಾಯದ ಹಠವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಗಿಂತಲೂ ಭಯಾನಕವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವಮಾನ..

ಮೈಕ್ರೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೂಲತಃ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಆದರೆ ಇಂದು ಅವು ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೈರಾಣಾಗಿಸುವ ಅಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಸಾಲದ ಕಂತು ಪಾವತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾದರೂ ಸಾಕು, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅವಾಚ್ಯವಾಗಿ ನಿಂದಿಸುವುದು, ಮರ್ಯಾದೆ ತೆಗೆಯುವುದು ಒಂದು ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ಭೀತಿ’ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಮುಂದೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ಯಾತನೆ ಮತ್ತು ಅವಮಾನವು ಬಡವನ ಪಾಲಿಗೆ ಸಾವಿಗಿಂತಲೂ ಭೀಕರ. ಈ ‘ಸಂಘ’ಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಜರ್ಜರಿತಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಾದನೀಯ ಸಂಗತಿ.

ಸಾವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲೂ ಮಾಸದ ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ…

ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವ್ವ ಅವರು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಎಂತಹವರ ಕಣ್ಣಲ್ಲೂ ನೀರು ತರಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಅನಾಥವಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾಳಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಸಂದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ:
“ಆರೂಡ ತಂಗಿಯನ್ನ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೋ. ಮಕ್ಕಳು ನಿಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಆರೂಡನನ್ನ 10ನೇ ತರಗತಿ ಪಾಸು ಮಾಡಿಸು, ಇದೇ ನನ್ನ ಕೊನೆಯ ಆಸೆ.”
ತಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಾಲದ ಬವಣೆ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳದ ನೆರಳು ತನ್ನ ಮಗನ ಓದಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳಬಾರದು, ಆತ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿ ಪಾಸಾಗಿ ಅಕ್ಷರಸ್ಥನಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆ ತಾಯಿಯ ಮರಣೋತ್ತರ ಆಸೆಯು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಅಪಾರ ಹಂಬಲವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಸಾಮೂಹಿಕ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ…

ಗೌರವ್ವ ಅವರ ಸಾವು ಆನಿಗೋಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಂತಹ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಮೈಕ್ರೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಮಾನವೀಯ ವಸೂಲಾತಿ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಬೇಕೆಂಬ ಕೂಗು ಬಲವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ತನಿಖೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಡೆತ್ ನೋಟ್ ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ‘ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ’ ನೀಡಿದವರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಬಲ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಕೊಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು; ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಸಾಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ…

ಗೌರವ್ವ ಅವರ ಸಾವು ಒಂದು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಅನಾಥವಾಗಿಸಿದೆ, ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕತ್ತಲೆಗೆ ದೂಡಿದೆ. ಸಾಲದ ಕಂತಿಗಾಗಿ ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನೇ ಮರೆತು ವರ್ತಿಸುವ ಈ ಮೈಕ್ರೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಅಮಾನವೀಯ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ಬಲಿಗಳು ಬೇಕು? ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಶಕ್ತರಾದವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಬದುಕಲು ಬಿಡದ ಈ ಸಮಾಜದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ?

ಒಂದು ಜೀವ ಹೋಗುವವರೆಗೂ ನಮಗೆ ಕಿರುಕುಳದ ತೀವ್ರತೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಿದೆ: “ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಸಮಯ ನೀಡದ ಈ ಕ್ರೂರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಗೌರವ್ವನಂತಹ ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆಯಲಿದೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಎಂದು?